Biên tập viên tồi và nhà xuất bản hèn nhát

Tôi xin nói luôn, hai điều này không phải một mệnh đề, tức là có cái nọ mới có cái kia, hoặc cái nọ tác động đến cái kia, hoặc là cái nọ ở trong cái kia… Tóm lại là không liên quan gì đến nhau cả. Kiểu như trời đẹp chan hòa còn mình thì thèm ăn một miếng bít-tết thật ngon, thật mềm, nóng hổi và có khoai tây nghiền rất mịn ấy.

Hôm nọ đọc blog NL có nói tới “biên tập viên hạng bét”, khi không hề động tay làm việc của người biên tập, chỉ có gom các nội dung tác giả viết vào một mớ rồi in ra. Đây đúng là động tác thường thấy của các biên tập viên hiện nay – thật không hiểu sao lại can đảm xưng danh là biên tập viên chứ – tôi thật lòng mà nói, họ không làm gì cho công tác biên tập cả, nên gọi là biên tập viên tồi cũng không đúng cho lắm.

Thậm chí, tôi biết có người khi bị chê là sách làm dở, có bảo, tác giả viết dở quá nên đứng làm biên tập viên cũng xấu hổ. Tôi không nghĩ thế, cái này giống như việc phê bình, có bài phê bình hay về một tác phẩm dở và có bài phê bình dở về một tác phẩm hay. Biên tập viên làm tốt phần việc của mình, từ câu chữ đến bố cục, chưa kể việc góp ý với tác giả, cắt chỗ này, xén chỗ kia,… Một cuốn sách như vậy là biên tập tốt còn nội dung hay dở thì đúng là tài năng của tác giả. Còn có những cuốn lẽ ra có thể hay hơn, rốt cuộc biên tập viên tồi đã làm hỏng nó, tính ra gọi là “biên tập viên hạng bét” hóa ra còn là đỡ tồi nhất, tức là không làm gì cả, vì những kẻ “tỏ ra nguy hiểm” còn cắt xén bừa bãi, thêm thắt lung tung, đảo lộn mọi thứ thì còn tệ hơn nhiều, kiểu như thơ haiku thì thêm vào cho nó vần vò ấy, rõ ý ấy.

***

Cái này bỏ xó quá lâu giờ mới đem ra viết tiếp, kể cũng có cái hay, vì vừa rồi được/phải/bị tham dự một khóa học gọi là khóa “Bồi dưỡng kiến thức pháp luật xuất bản, nghiệp vụ biên tập”, mà người dạy nghiệp vụ biên tập chỉ toàn dạy người ta sửa mo-rát; còn kiến thức pháp luật thì thay vì cho người ta thấy cái triển vọng “sáng lòa” của xuất bản tư nhân, cái quyền của người làm xuất bản, thì lại dạy người ta cách đối phó với đám xuất bản tư nhân liều lĩnh, cách bới lông tìm vết, vân vân và vân vân.

Và thêm một vụ cuối năm xôm tụ liên quan đến Petrus Ký. Mình sẽ không nói gì về cuốn sách này, con người này, để tránh những liên hệ không đáng có cũng như những đánh giá chủ quan, thiển cận của cá nhân mình.

Mình chỉ thấy thật khôi hài, khi những chó săn văn hóa đến giờ vẫn còn đắc dụng. Trước đây, chúng còn lập ra cả một danh mục những “tên biệt kích văn hóa”, thì giờ chắc  chúng cũng lập ra những thứ tương tự như vậy chứ, về những tác giả nguy hiểm, những nhân vật đáng ngờ, và những tác phẩm độc hại?

Chợt nhớ đến nhận xét của Petrus Ký trong cuốn sách kia, được Richard Cortambert ghi lại trong Impressions dʹun japonais en France suivies des impressions des Annamites en Europe (Nguyễn Vy Khanh phát hiện và dịch), vềđám quan lại An Nam, tính ra đến giờ vẫn đúng:

“Sự kiện tôi vừa báo hiệu là một trong những lý do chính của phần lớn những đau khổ người An Nam cam chịu. Các vị đại thần chỉ tâu lên vua những biến cố thuận lợi; họ chỉ tâu bàn với nhà vua những gì có thể làm hài lòng nhà vua. Do đó, dù đã được quy định trong luật pháp, các vị ấy vẫn giấu không trình với nhà vua những tai ương đã xảy ra, vẫn tránh tiết lộ những thất bại, những nạn đói khổ, mất mùa màng, và ngay cả những bệnh dịch. Tất cả những điều đó không thể tìm thấy trong các báo cáo thường niên mà nhà vua đã ra lệnh phải làm để nhà vua có thể biết đến những việc quốc gia đại sự. Các vị đại thần tổng đốc thường hay sợ bóng sợ vía, đa nghi, chỉ biết tuân thủ các truyền thống thảm hại một cách nô lệ; do đó con muỗi thường bị họ thanh lọc kỹ càng, nhưng họ lại phải (cay đắng) nuốt trọn những con voi (!).”

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s