Kiểm duyệt

Đọc bài báo của nhóm tác giả của ĐH Yale về việc giải tỏa khu vực Thủ Thiêm để từng bước xây dựng Sài Gòn mới. (Vậy đó, chính tên dự án của chính quyền cũng mâu thuẫn, Sài Gòn là cái tên không được sử dụng trong các giấy tờ chính thức kia mà, về mặt địa lý hành chính, cái tên Sài Gòn đã xóa sổ, chỉ còn tồn tại trong ngôn ngữ nói mà thôi. Nhưng giờ đây người ta đặt tên dự án là Nam Sài Gòn, Sài Gòn mới…)

Bài viết có nói tới việc chính quyền đang sử dụng “mỹ quan đô thị như một cơ chế kiểm soát mới”, tức là để hướng tới một mỹ quan đô thị đẹp đẽ (đẹp ở đây đồng nghĩa với có trật tự và được quy hoạch), có không khí mát lành và không gian hít thở cho mọi người dân, người ta trước hết đã biến Thủ Thiêm thành một nơi không thể nào chịu nổi (chặt cây cối để không còn bóng mát, lấp sông ngòi kênh rạch để không còn thoáng khí, biến những bãi đất trống thoáng đãng thành nơi tập kết xà bần, rác rưởi…) rồi cưỡng chế giải tỏa để xây dựng một khu vực thương mại “xanh, sạch, đẹp”.

Bài viết cũng phân tích chính quyền đã xác lập “quan niệm mới” về cái đẹp, bằng cách sử dụng những tính từ vần vò, hướng người dân tới một khái niệm chung về cái đẹp mà chính quyền đã vẽ ra kiểu như “xanh, sạch, đẹp” kia.

Và người dân rơi vào cái bẫy của “viễn cảnh tươi đẹp” , “tương lai xán lạn”, “mỹ quan đô thị”, “không khí trong lành”, “không gian công cộng thoáng đãng”… rốt cuộc bị đẩy ra rìa thành phố, hoặc chui rúc trong những khu tạm cư, tái định cư xây dựng tồi tàn, mất cả sinh kế, mất cả láng giềng, bè bạn… Nói gọn lại, người dân bị đuổi khỏi chính mảnh đất của mình, để trao lại cho chính quyền một vùng đất phẳng phiu, thoáng đãng và từ đó chính quyền thiết kế không gian mới, đẹp theo ý họ, theo cái tiêu chuẩn mới kia… Như cách gọi của bài báo, là chính quyền trở thành “địa chủ xã hội chủ nghĩa”…

Có lẽ là các tác giả đúng, vì trong hiến pháp của nước này, “đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý…” mà nhà nước lâu nay không còn là của dân chúng nữa, mà của một nhóm cầm quyền, vận hành và quản lý theo lợi ích của nhóm lợi ích đó.

Cũng trong bài báo, có phỏng vấn nhiều người dân, có hỏi người dân là ý họ thế nào, người dân đều trả lời đại khái là đó là chính sách, ai có thể chống lại chính sách chứ, chúng tôi chỉ là dân thường…

Vâng, tất cả những dân thường đều biết thân biết phận như vậy, bởi tiếng kêu cứu chỉ là tiếng của con vật lạc bầy, kêu lên hoảng hốt giữa tăm tối.

Những người dũng cảm đứng lên đấu tranh thì có thể sẽ bị “đầu gấu vô tình” đánh cho vong mạng, thương tích… (như ở Văn Giang, Hưng Yên – vụ Ecopark),  hoặc có thể bị xe xúc đất chẳng may chèn lên (như ở Cẩm Điền, Hải Dương – vụ Phúc Điền)… Còn vô số những người bị biệt tăm mù tích, chẳng biết tìm ở đâu sau khi dám đứng lên phản kháng, đòi tiền bồi thường cao hơn, đòi việc đo đạc rõ ràng hơn.

Như bà cụ (bà mẹ VN anh hùng) ở Cẩm Điền, từng cởi quần áo không cho lực lượng cưỡng chế đất sau khi bị ép phải mặc quần áo và đẩy về nhà “nghỉ ngơi”, sau đó khi được khuyên nhủ là cụ già rồi, ngồi nhà cho con cháu nhờ, có thở dài bảo, nào tôi có ham hố gì, nhưng toàn đất bờ xôi ruộng mật, không giữ cho con cháu có cái cấy cầy thì rồi làm gì, nhìn người ta san phẳng ruộng xót ruột lắm…

Xót xa với ruộng nương cũng như xót xa với những thứ vô hình không đo tính được đã bị phá nát. Nhưng chẳng thể đứng lên đấu tranh. (Dũng cảm nhận mình là kẻ hèn nhát, yếu nhược).

Họ có thể tống ta vào nhà thương điên, khi càng là hét là tôi không điên thì càng không ai tin điều đó.

Họ có thể tống ta vào nhà tù vì những nhân chứng vật chứng phá hoại, phạm pháp rất rõ ràng.

Họ có thể thêm thắt bịa đặt lịch sử, bóp méo chân dung, thay đổi tô vẽ cho tình tiết bối cảnh, thì họ có thể làm bất cứ điều gì.

Họ có thể, với chính khoa học, còn sáng tạo ra thứ khoa học mới phục vụ cho riêng họ. Không còn là những uyển ngữ chính trị nữa mà là một hệ thống khái niệm/định nghĩa được soạn ra và sử dụng có mục đích (định hướng dư luận, tạo hệ tư tưởng mới…)

Trong Before night falls, nhân vật chính có nói đại ý rằng, với bất cứ chính quyền độc tài nào, cái đẹp đều là kẻ thù và nghệ sĩ đều là những kẻ phản cách mạng.

Vâng. Ở đây.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s