Chuyển những từ lạ thành những từ dễ hiểu thật là khó. Nhưng làm ngược lại còn khó hơn rất nhiều…

Nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi, giới thiệu đến các bạn đọc nhỏ tuổi cùng các bậc phụ huynh cuốn Rico, Oskar và những bóng đen bí ẩn, tác giả: Andreas Steinhoefel, dịch giả: Tạ Quang Hiệp, NXB Kim Đồng. Dẫn dắt cuốn truyện là giọng kể của Rico, một cậu bé bị thiểu năng trí tuệ, vừa ngây thơ vừa lạ lẫm nhưng đôi khi lại logic đến bất ngờ, và sự hóm hỉnh khiến người đọc cảm thấy thật sảng khoái.

Cuốn sách đã bắt rất đúng tâm lý của trẻ em về sự tò mò, thích khám phá, và giống như một trò chơi được trẻ em ở khắp nơi trên thế giới đều yêu thích, đó là làm thám tử. Và vì là một sân chơi của trẻ em, nên cuộc đời thật hiện ra thật nhẹ nhàng, dù có lúc lâm nguy nhưng vẫn lạc quan.

“’Mày là đứa nhóc đáng ghét nhất mà tao từng gặp!’ gã Marrak thở hồng hộc. ‘Mày biết nếu người ta mà gặp mày thời trung cổ thì thế nào không? Sẽ giết mày như loại quái thai! Cái thằng trời đánh! Bốn trăm năm trước người ta thiêu sống những thằng nhãi như mày đấy!’

‘Thời Trung cổ’, Oskar nói vẻ coi thường, ‘chấm dứt hơn năm trăm rồi. Sau đó bắt đầu thời Phục hưng. Ông đần độn quá!’

Tôi chẳng biết thời Trung cổ nào cả, nhưng chắc nó khủng khiếp lắm đến mức gã Marrak thót người lại…”

Đó là một cuộc điều tra li kì của hai thám tử nhỏ tuổi, một Rico thiểu năng trí tuệ nhưng lại nhân hậu và quả cảm, một Oskar thông minh hơn người nhưng lại thận trọng đến sợ hãi mọi thứ.

“’Cậu ngớ ngẩn thật hả? Nếu đã thấy cái gì ngay trước mắt thì chỉ cần đi thẳng, không thể nào bị lạc.’

Đi men theo đường thì đúng rồi. Mặc dù vậy tôi vẫn bực bội. ‘Thì sao? Tớ dễ bị lạc đấy. Nếu cậu thông minh thật như cậu nói, sao lại không biết có những người gặp khó khăn như vậy.’”

Với những độc giả thích truyện trinh thám đã quen với lối tư duy sắc bén của những thám tử thông minh hơn người, thì khi đọc cuốn sách này đừng sốt ruột, hai thám tử của chúng ta đều còn nhỏ tuổi, hơn nữa, một trong hai số đó lại là trẻ thiểu năng trí tuệ. Với những tình tiết mà độc giả có thể đã dễ dàng suy luận được thì các thám tử của chúng ta phải mất rất nhiều thời gian, xin hãy kiên nhẫn cùng các em, vì mỗi một kết luận đó với các em không chỉ là một đột phá tư duy mà còn là một ý tưởng ngang tầm thiên tài.

“…đến bây giờ tôi vẫn tin rằng, nó rớt từ áo sơ mi của cậu ấy và rơi xuống sân, trong khi Oskar nhún nhún người bên lan can!

Tôi vùng bật dậy trên giường, chóng mặt choáng váng. Hồi tưởng của tôi không đúng! Oskar vẫn mang chiếc máy bay của Sophia khi cậu ấy từ lan can quay lại khu vườn nhà R.B! Vậy chỉ có thể là…”

Nếu độc giả nhỏ tuổi nào quá thông minh sáng láng thì cũng có lý do để khiêm tốn hơn, vì Rico dù thiểu năng trí tuệ, nhưng lại có tư duy rất khoa học như luôn tra từ điển để hiểu những gì không biết chẳng hạn, cùng với một mặc cảm “biết thân biết phận” rất đáng yêu.

“Bản thân tôi chẳng phàn nàn khi những người khác suy nghĩ quá nhanh hay xác định được phương hướng, các vị trí bên trái bên phải, tôi cũng chẳng hề phàn nàn trước những lò nướng bánh có tận hai mươi bảy cách chỉnh cuối cùng lại chỉ để làm ra một cái bánh mì tầm thường.”

Quả đúng là như thế, nếu có một trí tuệ bình thường để rồi lại tàn nhẫn như lão Fitzke, suốt ngày phả vào mặt Rico cái từ “thằng dở hơi”, thì tôi thật lòng mong cho Rico lúc nào kiếm được thứ gì đó chén được và kịp “lăn qua cứt chó” trước khi đưa đến miệng lão…

Với dịch giả Tạ Quang Hiệp thì câu truyện ẩn chứa hai thông điệp, một với trẻ con, vì cả năm nhân vật trong truyện đều là những đứa trẻ khiếm khuyết hoặc là về mặt trí tuệ hoặc là bị đối xử không công bằng: Rico ngớ ngẩn, Sven bị câm điếc, Sophia có dấu hiệu tự kỷ, Oskar không được quan tâm, và Felix, nhà văn “chém gió” đại tài không có người chia sẻ các ý tưởng… Các nhân vật này thật gần gũi với các độc giả nhỏ tuổi, vì giờ đây, ở đây, cũng có rất nhiều trẻ em đang cô đơn trong gia đình mình. Và một thông điệp với các bậc phụ huynh, vì những đứa trẻ đó đều không nhận được sự quan tâm đầy đủ của cha mẹ, hãy chia sẻ với con cái nhiều hơn.

Với riêng tôi thì cuốn sách còn là một lời an ủi, chia sẻ đầy nhân văn tới những bậc phụ huynh của trẻ khuyết tật. Ai cũng muốn có những đứa con khỏe mạnh, giỏi giang, vì vậy mà những người có con cái khuyết tật đã tự coi mình là những người bất hạnh. Như một người mẹ tôi quen có đứa con mắc chứng tự kỷ, chị bảo, kể từ khi con ra đời chị cảm thấy cuộc đời mình dừng lại ở đó. Thì cuốn sách này sẽ là một niềm an ủi cho những bậc phụ huynh đó, rằng cuộc đời trước mắt bọn trẻ luôn mở ra và chúng ta không thể dừng lại một chỗ. Dù đầu óc Rico có bất bình thường thì cậu vẫn luôn dành tình yêu thương cho bố mẹ:

“Mẹ yêu quý,

Con không tắt máy tính đâu, để khi về nhà mẹ tìm ra ngay nhật ký con viết. Con không muốn làm mẹ buồn, nhưng con phải giúp Oskar. Cái cậu đội mũ bảo hiểm màu xanh da trời ấy. Lỡ con bị làm sao, mẹ hãy đập lợn đất của con lấy tiền làm đám ma. Nếu bác Christian chết rồi thì mẹ để con vào áo quan của bác ấy. Khi con chết thì con chẳng thấy phiền nữa đâu…”

Cuốn sách cũng là mong ước rằng chúng ta sẽ sống với nhau có tình hơn, và nếu chúng ta đối xử với trẻ em đúng như chúng đáng được hưởng cũng đã làm thế giới này nhân văn hơn nhiều rồi.

Cuốn sách đầy ắp các câu hỏi của trẻ thơ và những lý giải ngây thơ của chúng, nhưng cũng còn những câu hỏi chưa có trả lời, và bằng suy nghĩ không ngừng trong cả cái đầu “có vấn đề” hoặc “thiên tài”, tôi tin chúng sẽ được giải đáp sớm thôi!

+ Các bà mẹ cảnh giác với trọng lực nhé, Rico đã chép lại trong từ điển thế này:

“TRỌNG LỰC: vật có khối lượng m sẽ bị kéo về gần vật có khối lượng M. Ví dụ: trái đất nặng hơn tất cả vì thế chẳng có vật nào rơi khỏi nó. Một ông tên là Isaac Newton đã phát hiện ra trọng lực. Nó đặc biệt nguy hiểm cho các bầu vú và các quả táo. Có thể còn cho cả những vật tròn tròn khác nữa.”

Advertisements

One thought on “Chuyển những từ lạ thành những từ dễ hiểu thật là khó. Nhưng làm ngược lại còn khó hơn rất nhiều…

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s