Bất chấp tử thần gọi tên

(Nhân bị nghe thơ của Văn Thùy tiên sinh trong một vụ cưỡng nghe thơ tập thể)

 

Người ta đặt thơ Văn Thùy cạnh thơ Nguyễn Bính, Nguyễn Duy, và cả thơ Đồng Đức Bốn, vì thể loại của thơ ông. Nhưng với tôi, ngay từ lúc ngồi trên vỉa hè chiêm ngắm lão nhà thơ tuổi ngoại bảy mươi, tóc sợi trắng đến chín phần buộc sau gáy, giọng khàn khàn mà vẫn nghe lanh lảnh, dẫu chỉ còn sót lại mấy chiếc răng cửa bơ vơ:

Cho tôi sờ áo một lần

Đêm nay bất chấp tử thần gọi tên

Một lần thôi chẳng vòi thêm

Chạm tay vạt áo khát thèm đã tan…

Thì liên tưởng ngay đến Du Tử Lê, những vần thơ ứa máu, đặt tình yêu cạnh cái chết, ngang bằng sự chết. Cả hai đều đã bất chấp sợ hãi cái chết thường trực trong con người thông thường chúng ta, để vong thân vào tình yêu.

Hãy cho anh được thở

Bằng ngực em rũ buồn

Hãy cho anh được ôm

Em, ngang bằng sự chết

Tình yêu như ngọn dao

Anh đâm mình, lút cán

(Khúc Thụy Du – Du Tử Lê)

Vẫn biết lão nhà thơ cực đoan về hình thức biểu hiện, nhất định phải là lục bát, nhất định phải là hồn dân tộc, nhưng mặc kệ lão. Cái chính là đằng sau cái hình thức biểu hiện ấy lão định nói gì, và người đồng cảm với lão chắc gì đã cùng chung thể loại đó.

Văn Thùy bạo liệt thế này:

Vướng vào đôi mắt lá răm

Đi bộ cũng tội quanh năm đắm đò

(Bao giờ tôi biết cách mò mắt em?)

Thì Du Tử Lê cũng  đau đáu với con ngươi trong mắt người:

Núi đôi lúc gọi tôi về, nín lặng

Những ngọn gai đâu nhớ nổi da người

Tình yêu khắc lên xương nghìn dấu hỏi:

Ai đi rồi còn giữ lại con ngươi?

(Ai đi rồi còn gửi lại con ngươi – Du Tử Lê)

Giữa thời nay, mấy người còn tin vào thơ nữa, nhất là tin vào sự thanh sạch của tâm hồn với thứ tình yêu đẹp thế này, mà lão Văn Thùy vẫn khăng khăng, quả quyết:

Hãy tin những tín đồ thơ

Yêu chay nên chỉ dám sờ áo thôi

Ngón tay ngọng mấy đốt rồi

Kể là chín ngón hỏng mười cũng xong

Và Du Tử Lê cũng nhắc đến chín ngón tay đầy ngậm ngùi, trong một tình yêu tha thiết. Dẫu căn nguyên mối ràng buộc có khác nhau nhưng về cảm thức, tôi vẫn thấy một sự đồng điệu thật rõ ràng.

Chỉ nhớ người thôi đủ hết đời

Bàn tay dư mấy ngón chia phôi

(Tặng nhau chín ngón không đeo nhẫn)

Và những tàn phai đầy tuổi tôi

(Chẳng chiến chinh mà cũng lẻ đôi – Du Tử Lê)

Tất nhiên, mọi sự so sánh đều khập khiễng, nhiều người đặt lão nhà thơ cạnh Bùi Giáng vì trong cốt cách có hình hài ấy, cũng bụi bặm, liêu trai, bảy phần ma – ba phần người. Với Du Tử Lê, thơ là cách thức để bày tỏ tình yêu bất tuyệt của ông với đời, với người, với tình yêu-tuyệt vọng. Còn với Văn Thùy, thơ ngoài việc thể hiện tình yêu người còn là tình yêu với chính thơ nữa. Bởi đến tuổi “cổ lai hy” lão thấu nỗi cô độc của người gắng gìn giữ vốn cổ, của tâm hồn thi sĩ bên cái chạy ruổi không ngừng của cuộc đời, mỗi ngày lại mai một đi nếp cũ.

Một mai hóa cát bụi rồi

Biết ai hú vía cho tôi thơ tình.

Một tuyên ngôn thơ cực đoan, như định xua đuổi độc giả nhưng lại hút họ vào nhiều hơn, hình như lão tiền bối có kinh nghiệm, cái gì cứ treo biển cấm là thể nào cũng được làm nhao nhao.

Mai sau về cõi hư vô

Đốt câu lục bát gió mưa gọi hồn.

Chót ăn bả giọng điệu xưa

Thích nghe gai góc xin chừa tôi ra

Nhìn lão ôm đàn hồn nhiên hát Thu quyến rũ (Đoàn Chuẩn), than phiền là bị “gái” lấy mất giọng, và cái giọng trào lộng khi kể “sáng ra thấy mấy ông bà tập dưỡng sinh, tớ cũng bò ra ngoáy cổ, mấy người hỏi ‘cụ làm sao thế này?’, tớ bảo, ‘tôi đang tập dưỡng sinh cổ’ thế  mới lấy được giọng để hát đấy..”, cứ nghĩ lão lướt trên đời như một đám mây, cứ tửng tưng vui vẻ thế, chả biết đến đời thực. Nhưng sau cái vỏ trào lộng kia là lắm nỗi gian truân, đường trần lắm nỗi ai kể hết trong một lời, mà sá chi… phải không Văn Thùy tiên sinh?

Em nguyền khổ hạnh ăn chay

Tôi thề uống cạn đắng cay cõi trần

Cuối cùng thì dù bạo liệt, dù cực đoan hay là say mê đến quên sự đời thì người làm thơ lang bạt vẫn là kẻ “si tình khờ dại” mà thôi. Dù ôm bị rách thay túi thơ, và tóc đã phai màu hết cả, nhưng vẫn ôm đàn hát tình ca và đọc thơ, cho dù nhân loại chẳng biết có nghe gì hay không.

Xin làm một tiếng chuông chiều

Cho em thỉnh một lần yêu lỡ làng

Gửi em mấy sợi rơm vàng

Để em buộc lỏng mơ màng gió mây.

Advertisements

One thought on “Bất chấp tử thần gọi tên

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s